ทรงปลงอายุสังขาร
นับแต่พระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้แล้ว ได้เสด็จเที่ยวจาริกไปในชนบท
น้อยใหญ่ สั่งสอนมหาชนให้เกิดความศรัทธาเลื่อมใส ให้ได้บรรลุธรรมาภิสมัยตามอุปนิสัย
ของตนๆ แล้ว ทรงเห็นว่าพระศาสนาของพระองค์ประดิษฐานอยู่สมความปรารถนาไว้เดิมแล้ว
นับแต่พระองค์ได้ตรัสรู้มาได้ ๔๔ พรรษา
ครั้นพรรษาที่ ๔๕ พระองค์เสด็จออกจากอัมพปาลีวัน ไปสู่บ้านเวฬุวคาม แขวงเมือง
ไพสาลี (หรือ เวสาลี) ครั้นจวนจะเข้าพรรษาแล้ว พระองค์จึงทรงอนุญาตให้ภิกษุได้จำพรรษา
ในแขวงเมืองไพสาลีนั้นตามอัธยาศัยของตน ๆ ส่วนพระองค์เองจำพรรษาอยู่ที่บ้านเวฬุวคามนั้น
ภายในพรรษานั้น พระองค์ก็ทรงพระประชวรชราพาธอันกล้าเกิดทุกขเวทนา ใกล้จะมรณชนม์
พินาศ แต่พระองค์ทรงดำรงพระสติสัมปชัญญะ ไม่ให้ชราพาธนั้นเบียดเบียนพระองค์ได้ ทรง
อดกลั้นทุกขเวทนานั้นด้วยอธิวาสนขันติ แล้วพระองค์ก็ทรงขับไล่อาพาธนั้นเสียด้วยอิทธิบาท
ภาวนา

Read more »

เหตุแผ่นดินไหว ๘ ประการ
เมื่อพระอานนท์เห็นแผ่นดินไหวอันเป็นเหตุอัศจรรย์ดังนั้น ก็มีความสงสัย จึงเข้าเฝ้า
แล้วทูลถามถึงมูลเหตุที่เกิดอัศจรรย์แผ่นดินไหวนั้น พระองค์จึงตรัสถึงเหตุ ๘ ประการ ที่ให้เกิด
แผ่นดินไหว คือ
๑. ลมกำเริบ
๒. ผู้มีฤทธิ์บันดาล
๓. พระโพธิสัตว์จุติจากดุสิตลงสู่พระครรภ์
๔. พระโพธิสัตว์ประสูติ
๕. พระตถาคตตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ
๖. พระตถาคตแสดงธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
๗. พระตถาคตปลงอายุสังขาร
๘. พระตถาคตเสด็จปรินิพพานด้วยอนุปาทิเสสนิพพาน

ที่มา : หนังสือหลักสูตรนักธรรมตรี

สถานที่ทรงกระทำนิมิตโอภาส ๑๖ ตำบล
พระอานนท์ได้ทราบว่าพระพุทธองค์ทรงปลงพระชนมายุสังขารเสียแล้ว จึงทูลอาราธนา
เพื่อจะให้พระองค์ดำรงพระชนมายุอยู่สั่งสอนสัตว์โลกตลอดกัลป์หนึ่งถึง ๓ ครั้ง พระองค์
ก็ตรัสห้ามเสีย แล้วตรัสว่าตถาคตทำนิมิตโอภาสอันชัด และพระอานนท์ไม่สามารถจะรู้
ไม่ได้วิงวอนตถาคตในครั้งก่อน ๆ ก็เป็นความผิดของพระอานนท์ผู้เดียว แล้วพระองค์ได้ตรัส
สถานที่ที่ทรงทำนิมิตโอภาสให้พระอานนท์ทูลอาราธนาถึง ๑๖ สถาน

อยู่เมืองราชคฤห์ ๑๐ สถาน คือ
๑. ภูเขาคิชฌกูฎ
๒. โคตมนิโครธ
๓. เหวที่ทิ้งโจร
๔. ถ้ำสัตตบรรณคูหา ข้างภูเขาเวภารบรรพต
๕. กาฬสิลาข้างภูเขาอิสิคิลิบรรพต

Read more »

ประทานพระโอวาทแก่พระภิกษุสงฆ์
ครั้นพระศาสดาตรัสแก่พระอานนท์ดังนั้นแล้ว ก็เสด็จไปสู่กูฎาคารศาลาป่ามหาวัน
ตรัสให้ประชุมภิกษุทั้งหลาย บรรดาที่อยู่ในเมืองไพสาลีนั้นแล้ว พระองค์ทรงแสดงอภิญญา
เทสิตธรรม คือ โพธิปักขิยธรรม และทรงแสดงสังเวคกถา และอัปปมาทธรรมว่า “ภิกษุ
ทั้งหลาย บัดนี้ เราเตือนท่านทั้งหลายให้รู้ว่า สังขารมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา ท่าน
ทั้งหลายจงยังประโยชน์ตนและผู้อื่นให้บริบูรณ์ ด้วยความไม่ประมาทเถิด แต่นี้ไปอีก ๓
เดือน ตถาคตจักนิพพาน”
ครั้นรุ่งเช้า พระองค์ก็เสด็จเข้าไปในเมืองไพสาลีเพื่อเสด็จบิณฑบาต ครั้นปัจฉาภัต
เสด็จกลับจากบิณฑบาตแล้ว ได้ทอดพระเนตรเมืองไพสาลีเป็นนาคาวโลก (อาการที่ทรงเหลียวดู
อย่างช้าง) แล้วตรัสแก่พระอานนท์ว่า ตถาคตเห็นเมืองไพสาลีครั้งนี้เป็นปัจฉิมทัศนะ (การเห็น
ครั้งสุดท้าย) แล้ว แล้วเสด็จพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ไปสู่บ้านภัณฑุคาม ตรัสอริยธรรม คือ ศีล

Read more »

สมัยนั้น บุตรแห่งมัลลกษัตริย์ผู้หนึ่งชื่อปุกกุสะ เป็นสาวกของอาฬารดาบส กาลาม
โคตร ออกจากเมืองกุสินาราจะไปเมืองปาวานคร ครั้นมาถึงที่นั้น ได้เห็นพระศาสดา จึงเข้า
ไปเฝ้า พระองค์ได้แสดงสันติวิหารธรรมให้เกิดความเลื่อมใส เขาได้น้อมคู่แห่งผ้าสิงคิวรรณ
เข้าไปถวาย พระองค์จึงตรัสให้ถวายพระองค์ผืนหนึ่ง แล้วให้ถวายพระอานนท์อีกผืนหนึ่ง
ปุกกุสะก็ทำตามพุทธบัญชา พระองค์ก็ทรงแสดงธรรมีกถาให้ชื่นบานพอสมควรแล้ว ปุกกุสะ
อภิวาทแล้วหลีกไป ครั้นแล้ว พระอานนท์ก็นำเอาผ้าสิงคิวรรณของท่านนั้นเข้าไปถวายพระ
พุทธองค์อีก เมื่อพระองค์ทรงผ้า ๒ ผืนแล้ว พระกายของพระองค์ผุดผ่อง จนพระอานนท์ทูล
สรรเสริญ พระองค์จึงตรัสถึงพระกายของพระองค์ผุดผ่องนั้นมีอยู่ ๒ ครั้ง คือ
๑. ในเวลาราตรีที่จะตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ
๒. ในเวลาราตรีที่จะปรินิพพานด้วยอนุปาทิเสสนิพพานธาตุ
และตรัสไว้ว่า ในเวลาราตรี ตถาคตปรินิพพานในระหว่างนางรังทั้งคู่ ณ สาลวันแห่งมัลลกษัตริย์
ในเมืองกุสินาราแล้วตรัสว่า “เรามาไปพร้อมกันไปสู่แม่น้ำกกุธานที” พระอานนท์รับพุทธฎีกา
แล้ว ก็บอกแก่ภิกษุทั้งหลาย ฯลฯ

Read more »